การปกครองสมัยอยุธยาตอนกลาง
1991 - 2231
              การปกครองเริ่มตั้งแต่รัชกาลสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ เป็นต้นมา  หลังจากที่ได้ผนวกเอาอาณาจักรสุโขทัยมาเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรอยุธยา     โดยมีลักษณะสำคัญ 2 ประการคือ
          1. จัดการรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลาง
          2. แยกกิจการฝ่ายพลเรือนกับฝ่ายทหารออกจากกัน
การปกครองส่วนกลาง 
          สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ โปรดฯให้มีตำแหน่งสมุหกลาโหมรับผิดชอบด้านการทหาร นอกจากนี้ยังได้ทรงตั้งหน่วยงานเพิ่มขึ้นมา อีก 2 กรม คือ
            กรมมหาดไทย มีพระยาจักรีศรีองครักษ์เป็นสมุหนายก มีฐานะเป็นอัครมหาเสนาบดี มีหน้าที่ควบคุมกิจการพลเรือนทั่วประเทศ
            กรมกลาโหม มีพระยามหาเสนาเป็นสมุหพระกลาโหม มีฐานะเป็นอัครมหาเสนาบดี มีหน้าที่ควบคุมกิจการทหารทั่วประเทศ
           นอกจากนี้ใน 4 กรมจตุสดมภ์ที่มีอยู่แล้ว ทรงให้มีการปรับปรุงเสียใหม่ โดยตั้งเสนาบดีขึ้นมาควบคุมและรับผิดชอบในแต่ละกรมคือ
  กรมเมือง (เวียง)     มีพระนครบาลเป็นเสนาบดี
  กรมวัง                   มีพระธรรมาธิกรณ์เป็นเสนาบดี
  กรมคลัง                 มีพระโกษาธิบดีเป็นเสนาบดี
  กรมนา                   มีพระเกษตราธิการเป็นเสนาบดี
  การปกครองส่วนภูมิภาค
           สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงยกเลิกการปกครองแบบเดิมทั้งหมด แล้วจัดระบบใหม่ดังนี้
 1 .) หัวเมืองชั้นใน ยกเลิกเมืองหน้าด่านแล้วเปลี่ยนเป็นเมืองชั้นใน มีฐานะเป็นเมืองจัตวา ผู้ปกครองเมืองเหล่านี้เรียกว่า ผู้รั้ง พระมหากษัตริย์จะเป็นผู้แต่งตั้งขุนนางในกรุงศรีอยุธยา ทำหน้าที่ผู้รั้งเมือง ต้องรับคำสั่งจากในราชธานีไปปฏิบัติเท่านั้นไม่มีอำนาจในการปกครองโดยตรง
  2) หัวเมืองชั้นนอก (เมืองพระยามหานคร) เป็นหัวเมืองที่อยู่ภายนอกราชธานีออกไป จัดเป็นหัวเมืองชั้นตรี โท เอก ตามขนาดและความสำคัญของหัวเมืองนั้น เมืองเหล่านี้มีฐานะเดียวกันกับหัวเมืองชั้นใน คือขึ้นอยู่ในการปกครองจากราชธานีเท่านั้น
  3) หัวเมืองประเทศราช ยังให้มีการปกครองเหมือนเดิม มีแบบแผนขนบธรรมเนียมเป็นของตนเอง มีเจ้าเมืองเป็นคนในท้องถิ่นนั้น ส่วนกลางจะไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยวในด้านการปกครอง แต่ต้องส่งเครื่องราชบรรณาการมาถวาย

   การปกครองส่วนท้องถิ่น แบ่งการปกครองเป็นหน่วยย่อย โดยแบ่งเป็น
  1) บ้าน หรือหมู่บ้าน มีผู้ใหญ่บ้าน มีผู้ว่าราชการเมืองเป็นหัวหน้า         จากการเลือกตั้งจากหลายบ้าน
  2) ตำบล เกิดจากหลายๆ หมู่บ้านรวมกันมีกำนันเป็นหัวหน้ามีบรรดาศักดิ์เป็น พัน 

  3) แขวง เกิดจากหลายๆ ตำบลรวมกัน มีหมื่นแขวงเป็นผู้ปกครอง
  4) เมือง เกิดจากหลายๆ แขวงรวมกัน มีผู้รั้งหรือพระยามหานครเป็นผู้ปกครอง
  ต่อมาในรัชกาลสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ได้มีการปรับปรุงระเบียบการปกครองทางด้านการทหาร ได้แก่

  1. การจัดทำสารบัญชี (หรือสารบาญชี) เพื่อให้ทราบว่ามีกำลังไพร่พลมากน้อยเพียงใด
  2. สร้างตำราพิชัยสงคราม ซึ่งเป็นตำราที่ว่าด้วยการจัดทัพ      การเดินทัพ การตั้งค่าย การจู่โจมและการตั้งรับ ส่วนหนึ่งของตำราได้มาจากทหารอาสาชาวโปรตุเกส
  3. การทำพิธีทุกหัวเมือง ซักซ้อมความพร้อมเพรียงเพื่อสำรวจจำนวนไพร่พล (คล้ายกับพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณต่อธงชัยเฉลิมพลในปัจจุบัน)

Comment

smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????   ??????????????????
smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????

Tweet

เเหล่ม

#101 By กกก (118.172.250.59) on 2010-01-02 17:36

ขอขอบคณุสำหรับข้อมูลที่มีประโยชน์กับการเรียนdouble wink surprised smile cry

#102 By แนน (180.183.81.94) on 2010-01-10 08:42

ขอขอบคณุสำหรับข้อมูลที่มีประโยชน์กับการเรียนdouble wink surprised smile cry

#103 By แนน (180.183.81.94) on 2010-01-10 08:44

คิดถึงนะเธอbig smile embarrassed

#104 By (112.142.121.30) on 2010-01-16 13:32

ยืมใจหนอยนะbig smile
นำลายไหลเลย

#105 By เด (112.142.121.30) on 2010-01-16 13:35

#106 By (118.175.241.158) on 2010-01-18 13:59

#107 By ธเนศ ศาลาแดง (118.175.241.158) on 2010-01-18 14:01

ได้งานแย้วconfused smile confused smile confused smile confused smile confused smile

#108 By (110.164.223.75) on 2010-01-19 19:05

#109 By วรานันท์ (124.157.130.66) on 2010-01-24 10:00

[b][i][u]

#110 By วรานันท์ (124.157.130.66) on 2010-01-24 10:01

ชอบจัง เอาไปทำรางงานน่ะ เดี๋ยวจาร์ดุเอา
confused smile

#111 By ขลุ่ย ส.ป (58.8.12.167) on 2010-01-24 15:19

สวัสดีครับชาวโลก
เราเป็นมนุษย์ต่างดาวครับ
555+
เรามาจาก
ดาวนาเมกครับ

#112 By MeawSweeZa (180.183.48.176) on 2010-01-28 10:11

อยากได้แผนผังสมัยอยุธยา

#113 By กิ๊กกี๋ (110.49.130.34) on 2010-01-30 20:17

ดีขาวโลก

#114 By (125.26.65.159) on 2010-02-03 09:43

#115 By (115.87.67.232) on 2010-02-05 18:59

#116 By (115.87.67.232) on 2010-02-05 19:00

ขอบคุณครับสำหรับข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการสอบมากค่ะbig smile surprised smile cry confused smile open-mounthed smile surprised smile

#117 By noo fay (119.42.73.94) on 2010-02-08 08:51

#118 By (125.24.140.230) on 2010-02-21 14:57

เราชอบประวัติศาสตร์สมัยอยุธยา surprised smile

#119 By Surasopha on 2010-02-22 20:41

เนื้อหาไม่ค่อยมีangry smile angry smile embarrassed

#120 By ไร้จื่อ (114.128.42.34) on 2010-02-24 15:42

ว้าวววว
วู่วู่
แว้วแว้ว
จร๊าจร๊า
อิอิ
55++++
*-*

#121 By ยุ้ยจร๊า (125.26.79.192) on 2010-02-24 17:51

อยากให้มีแผนภูมิจังจร๊า

#122 By นู๋หลิว (119.31.121.87) on 2010-02-24 20:12

question สาระ D จร๊าembarrassed ซาฮัมคัมมิด่ะdouble winkจูบุๆ

#123 By นู๋พลอยปภัส (119.31.121.87) on 2010-02-24 20:17

หวัดดี

#124 By jenny (58.10.137.72) on 2010-03-04 14:34

อย่าไห้ประเทศไทยเหมือนในอดีตเราลุกขึ้นสู้อย่างมีสติในทางคิดเราต้องปกป้องประเทศชาติอย่าไห้ใครบุกรุกรานบ้านของเรา

#125 By นายสิทธิพรภาค2 (125.26.5.170) on 2010-05-09 20:20

เนื้อหาดีมากแต่เยอะไปนิด

#126 By shatter (118.173.28.27) on 2010-05-27 14:52

sad smile

#127 By (61.19.203.212) on 2010-05-27 14:53

big smile big smile big smile big smile big smile double wink cry cry wink surprised smile embarrassed question tongue sad smile embarrassed

#128 By สาวดี (110.49.141.56) on 2010-06-06 18:22

เหมาะสมนะค่ะbig smile big smile big smile open-mounthed smile open-mounthed smile embarrassed embarrassed

#129 By สาวดี (110.49.141.56) on 2010-06-06 18:23

embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed

#130 By ศิวพร (125.25.97.105) on 2010-06-26 17:11

question question question question question question question

มาๆๆๆๆๆ ฆวย

#131 By (118.175.80.98) on 2010-07-08 11:45

big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile big smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile

#132 By llllllllllllllllllll (125.24.39.67) on 2010-07-18 10:20

เนื้อหาอา่นเข้าใจได้ง่ายมากquestion question big smile big smile big smile big smile open-mounthed smile open-mounthed smile confused smile confused smile sad smile angry smile

#133 By เด็กดี (113.53.139.114) on 2010-08-03 15:31

ดีจ้ะ แต่อยากให้มีตำเเหน่งพระยาต่างๆด้วยค่ะในการปกครองส่วนกลาง เพราะข้าพเจ้าไม่ทราบจริงๆค่ะ ถ้าใครรู้บอกด้วยค่ะ

#134 By ข้าวหอม (125.26.48.13) on 2010-08-05 10:55

wink sad smile double wink

#135 By (125.27.208.219) on 2010-08-10 18:54

open-mounthed smile open-mounthed smile open-mounthed smile

#136 By (203.172.201.209) on 2010-08-16 09:36

#137 By (182.93.194.63) on 2010-08-20 09:54

รักคนอ่านมากมายเป๊น ญ นะ

#138 By (182.93.194.63) on 2010-08-20 09:56

ร่ร่พะ ดแ ปห

#139 By (182.93.194.63) on 2010-08-20 09:56

doodsad smile angry smile angry smile question

#140 By er (114.128.33.15) on 2010-08-21 21:35

หวัดดี

#141 By (125.27.5.185) on 2010-08-21 22:16

มีใครจะคุยบางใหมsad smile sad smile sad smile embarrassed embarrassed

#142 By นุ้ก (119.42.127.26) on 2010-08-24 17:02

big smile big smile big smile big smile big smile big smile open-mounthed smile open-mounthed smile open-mounthed smile open-mounthed smile

#143 By ร้น่รน้รร (119.42.127.26) on 2010-08-24 17:03

ราดหน้า cry wink surprised smile embarrassed question tongue angry smile sad smile confused smile open-mounthed smile big smile

#144 By (117.47.82.105) on 2010-08-28 12:58

ไม่ได้เรื่อง

#145 By ป่า (125.26.55.52) on 2010-08-28 14:21

เรนร้นยีคึคึ

#146 By (125.24.74.74) on 2010-08-29 14:12

สุดยอด

#147 By (125.24.74.74) on 2010-08-29 14:13

อยากให้มีประวัติพระมหากษัตริย์ตอนนั้นด้วยนะ

#148 By เป (125.25.235.49) on 2010-08-29 16:35

sad smile angry smile embarrassed wink confused smile

#149 By (223.207.181.49) on 2010-08-31 16:18

sad smile angry smile embarrassed wink confused smile

#150 By 12 (223.207.181.49) on 2010-08-31 16:20