การปกครองสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น
พ.ศ. 2325 - 2435
           สภาพทางการเมืองยังคงรูปแบบของระบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์รูปแบบของสถาบันกษัตริย์สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น คลายความเป็นเทวราชาลงเป็นอย่างมาก ขณะเดียวกันก็กลับเน้นคติและรูปแบบของธรรมราชาขึ้นแทนที่ ซึ่งอิงหลักธรรมของพุทธศาสนา คือ ทศพิธราชธรรม
          พระมหากษัตริย์คือมูลนายสูงสุดที่อยู่เหนือมูลนายทั้งปวง          การปกครองและการบริหารประเทศ ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นนั้น กล่าวได้ว่า รูปแบบของการปกครอง ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ยังคงยึดตามแบบฉบับที่สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ทรงวางระเบียบไว้ จะมีการเปลี่ยนแปลงก็เพียงเล็กน้อย
         
            เช่น ในสมัยรัชกาลที่ 1 โปรดฯ ให้คืนเขตการปกครองในหัวเมืองภาคใต้กลับให้สมุหกลาโหมตามเดิม ส่วนสมุหนายกให้ปกครองหัวเมือง ทางเหนือ ส่วนพระคลังดูแลหัวเมืองชายทะเล
            สำหรับการปกครองในส่วนภูมิภาคหรือการปกครองหัวเมือง แบ่งออกเป็นสองชั้นใหญ่ๆ ได้แก่ หัวเมืองชั้นในและหัวเมืองชั้นนอก การแบ่งหัวเมืองยังมีอีกวิธีหนึ่ง โดยแบ่งออกเป็น 4 ขั้น คือ เอก โท ตรี จัตวา ตามความสำคัญทางยุทธศาสตร์และราษฎร

           นโยบายที่ใช้ในการปกครองหัวเมืองในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น มีการเปลี่ยนแปลงเพื่อความกระชับยิ่งขึ้น     ตัดทอนอำนาจเจ้าเมืองในการแต่งตั้งข้าราชการที่สำคัญๆ ทุกตำแหน่ง โดยโอนอำนาจการแต่งตั้งจากกรมเมืองในเมืองหลวง นับเป็นการขยายอำนาจของส่วนกลาง โดยอาศัยการสร้างความจงรักภักดีให้เกิดขึ้นกับเจ้านายทั้งสองฝ่าย คือ ทั้งเจ้าเมือง และข้าราชการที่แต่งตั้งตนในส่วนกลาง
          การปกครองในประเทศราช ใช้วิธีปกครองโดยทางอ้อม ส่วนใหญ่จะปลูกฝังความนิยมไทยลงในความรู้สึกของเจ้านายเมืองขึ้น   ได้แก่   การนำเจ้านายจากประเทศราชมาอบรมเลี้ยงดูในฐานะพระราชบุตรบุญธรรม และ  ให้มีการแต่งงานกันระหว่างเจ้านายทั้งสองฝ่าย
        สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้ทรงปฏิรูปการปกครองแผ่นดินอย่างขนานใหญ่ ควบคู่ไปกับการปฏิรูปเศรษฐกิจและสังคม เช่น    การปรับปรุงระบบบริหารงานคลังและภาษีอากร     จัดตั้งกระทรวงต่างๆขึ้น  เป็นต้น
มูลเหตุสำคัญที่ผลักดันให้มีการปฏิรูปการปกครอง มีอยู่ 2 ประการ  คือ 
  1. มูลเหตุภายใน
        -    ประเทศไทยมีประชากรเพิ่มขึ้น
        -    การคมนาคมและการติดต่อสื่อสารเริ่มมีความทันสมัยมากขึ้น   
        -    การปกครองแบบเดิมจะมีผลทำให้ประเทศชาติขาดเอกภาพในการปกครอง  
  2. มูลเหตุภายนอก 
        -    หากไม่ทรงปฏิรูปการปกครองแผ่นดินย่อมจะเป็นอันตรายต่อเอกราชของชาติ เพราะขณะนั้น จักรวรรดินิยมตะวันตก ได้เข้ามาแสวงหาอาณานิคม  
       
  

Comment

smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????   ??????????????????
smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????

Tweet

#1 By (203.172.243.130) on 2008-07-31 08:58

ข้อมูลไม่เป็นระเบียบและไม่ชัดเจน

#2 By แป้ง (125.26.182.18) on 2008-08-03 13:23

เปิดดูการเมืองการปกครองสมัยอยุธยาตอนปลายไม่ได้คับ

#3 By (118.174.158.98) on 2008-08-16 12:17

่้้้ีีััปันยาอ่อน

#4 By สน (203.172.57.143) on 2008-08-17 16:13

เปิดดูก็ไม่ได้จะทำลิงค์ข้างๆไว้ทำแป๊ะอะไรค่ะพี่น้องงงงง

#5 By สน (203.172.57.143) on 2008-08-17 16:17

วู้แย่จัง

#6 By (203.172.57.143) on 2008-08-17 16:18

มายเหนมีอาไรเลย surprised smile confused smile open-mounthed smile big smile

#7 By เด (203.144.187.19) on 2008-11-09 07:59

embarrassed open-mounthed smile ได้รู้สมัยแล้วจ้าwink double wink cry จิจิจิจิจิจิจิจิจิจิ555555555+++big smile big smile

#8 By ไนท์ (118.173.168.105) on 2008-11-17 06:34

#9 By แน (114.128.33.156) on 2008-11-18 23:39

ไม่ค่อยคอบคุม

#10 By แนว (114.128.33.156) on 2008-11-18 23:39

บายนะจะ ลาก่อนsad smile sad smile wink wink confused smile big smile big smile

#11 By น้องไนท์ ตานี (203.172.214.67) on 2008-11-19 10:21

รีบไปไหนล่ะembarrassed embarrassed embarrassed

#12 By may (118.173.114.99) on 2008-12-01 18:02

เหี้ย

#13 By Lnw (202.143.133.51) on 2008-12-08 15:37

รีเดีเดพดะดีเรค

#14 By (125.25.182.186) on 2008-12-12 14:51

ควยแม่ง ตอนปลายไม่มี สร้างไว้หาพ่อ

#15 By (117.47.247.51) on 2008-12-21 18:56

ข้อมูลน้อยมาก

#16 By (58.137.107.138) on 2008-12-29 12:03

ด้านล่างโง่ป่าวเปิดได้ ทำไมจะเปิดไม่ได้

#17 By (117.47.213.6) on 2008-12-30 17:21

เฮ้ย ผิดๆ *ข้างบนอ่ะsad smile

#18 By (117.47.213.6) on 2008-12-30 17:22

ก้อๆๆ คะ..คะ..คือวะ..ว่าด้าควารุเยอะเลอ
THANKS ฮิๆๆ...question embarrassed wink cry big smile question question question embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed

#19 By Mew (124.157.145.121) on 2009-01-11 10:37

มีข้อมุลแค่รี้สร้างทำเพื่อ

#20 By เหอะๆ (124.121.96.164) on 2009-05-31 19:45

#21 By (58.147.41.244) on 2009-06-01 09:22

#22 By โด่ง (112.142.116.3) on 2009-06-23 17:10

#23 By (203.172.139.235) on 2009-07-13 11:00

#24 By (125.27.237.73) on 2009-07-14 10:49

#25 By นอ้งสายลม (203.172.139.235) on 2009-07-21 13:58

ชายหวัง อยากให้มีข้อมากกว่านี้ ขอบคุนครับ

#26 By khuanchai (125.26.178.99) on 2009-07-22 13:35

sad smile

#27 By (125.26.57.42) on 2009-07-29 15:46

ข้อมูลไม่ได้เรื่องเลยนะคะ

#28 By 0111 (202.149.25.241) on 2009-08-12 21:35

ขอบคุณนะค่ะ(หรอยกู)

#29 By หรอยกู (124.157.217.178) on 2009-08-20 15:18

ข้อมูลน้อยไปหน่อย
แต่ไม่เปนรัยค่ะ ขอบคุน ^.<

#30 By M i n T (118.174.102.245) on 2009-08-20 17:10

#31 By (125.26.212.246) on 2009-08-23 22:01

ขอบคุณมากนะคะที่ให้คำแนะนำถึงจะไม่ค่อยชัดเจนแต่ก็ช่วยได้เยอะ จากน้องพิมพ์ โรงเรียน บ้านท่าทุ่ม

#32 By (203.172.199.250) on 2009-08-28 09:35

confused smile

#33 By นุย (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:42

confused smile

#34 By นุย (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:46

อ่านไม่ออก

#35 By (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:47

น่าเบื่อ

#36 By 11 (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:47

big smile

#37 By (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:47

angry smile ควย

#38 By 456 (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:48

มึงมีปัญหาอะไรbig smile confused smile sad smile surprised smile embarrassed question tongue angry smile confused smile tongue embarrassed embarrassed surprised smile wink double wink wink

#39 By (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:49

cry double wink surprised smile tongue tongue angry smile confused smile confused smile open-mounthed smile kuy kuy kuy kuy kuy kuy kuy kuy kuy

#40 By (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:52

ทำไมมีเนื้อหามากจังquestion embarrassed sad smile

#41 By (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:53

อ่านไม่ออก

#42 By อุย (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:56

มึงมีปัญหาอะไรbig smile confused smile sad smile surprised smile embarrassed question tongue angry smile confused smile tongue embarrassed embarrassed surprised smile wink double wink wink

#43 By 5569 (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:56

#44 By ต.ร (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:58

แล้วทําไมangry smile tongue double wink

#45 By รร (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:58

surprised smile surprised smile surprised smile surprised smile embarrassed embarrassed tongue tongue wink double wink

#46 By เบอน่อย (125.24.147.164) on 2009-08-28 12:59

ข้อมูลยังน้อยเกินไปและเนื้อหายังไม่ชัดเจนเลยembarrassed embarrassed embarrassed

#47 By POP (125.27.248.10) on 2009-08-30 12:55

เเยกเบาสบ embarrassed

#48 By เสีรวสง (125.24.119.169) on 2009-09-01 15:27

ดีไวsad smile

#49 By กาย (118.175.161.223) on 2009-09-03 12:13

ดส่ถพา
ยลฃำภร้า
บถนบำภร
ยน นยะนย้ถภ่าเรนเด้พะรน่ะรดนเนื้
เสกรดี้ส รเสนรเ ....................................................................................................................................................................................?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????

#50 By นพ่รถุย (118.175.161.223) on 2009-09-03 12:14